Aktualności‎ > ‎

Herb Izbicy

opublikowane: 13 sty 2013, 14:18 przez Robert Swiecki   [ zaktualizowane 23 sty 2013, 08:24 ]
W czasie gdy edytowałem na Wikipedii hasło Izbica natrafiłem na kilka wątpliwości związanych z pochodzeniem naszego herbu. Jak wiadomo jest to czerwony krzyż maltański na białym polu. Taki też herb znaduje się na stronie internetowej Gminy, oraz w kilku innych miejscach na terenie miejscowości (np. na przystanku autobusowym). Po raz pierwszy ten herb zdaje się występować w opracowaniu pod redakcją Mariana Gumowskiego - Pieczęcie i herby miejscowości województwa lubelskiego. Niestety nie posiadam tej ksiązki (jedynie ów skrót z Google Books), ale jak rozumiem Gumowski jako referencję podaje książkę Wiktora Wittyga, Pieczęcie miast dawnej Polski, do której odwołuje się także w innych opracowaniach. Odpowiedni skan z książki Wittyga znajduje się tutaj. Jak można zauważyć, opis herbu Izbicy wygląda następująco:

 
Izbica, woj Lubelskie. Obecnie osada. Według słownika geograficznego Antoni Granowski w r. 1760 wyjednał u Augusta III przywilej erekcyjny zamieniający wieś na miasto; przywilej ten chyba będzie odnowieniem jakiegoś dawniejszego, ponieważ pieczęć dokumentu z r. 1581 udowadnia egzystencję miasta w tym roku; na tym samym dokumencie zaznaczono, że miasto opłaca czopowe na ręce poborcy Krasnostawskiego. (opis pieczęci): Pieczęć okrągła (25 mm.) przedstawia bramę o trzech spiczastych wieżyczkach kulkami zakończonych, w bramie podkowa barkiem do góry, na którym krzyż, w podkowie strzała żeleźcem nadół (herb Dołęga). W otoku napis SIG CIVITAS IZBICA (pieczęć na dokumencie z r. 1581).

Co ciekawe, dla Izbicy (woj. kaliskie), czyli prawdopodobnie dla Izbicy Kujawskiej, która znajdowala się wtedy w guberni kaliskiej, a która w swoim herbie także posiada krzyż, Wittyg podaje:

Pieczęć okragła (28mm) wyobraża krzyż, albo miecz otłuczony.


Pytania które się nasuwają:
  1. Na jakiej podstawie uznano krzyż maltański za herb miejscowości i gminy? Czy istnieją jakiekolwiek inne źródła (sprzed lat 60. XX w., czyli daty wydania książek Mariana Gumowskiego), które mówią, że herbem Izbicy jest lub był krzyż (a w szczególności krzyż maltański)? Czy istnieje w Urzędzie Gminy zapis uchwały (o ile taka była podjęta) w kwestii ustanowienia herbu?
  2. Czy herb naszej Izbicy może być wzorowany na herbie Izbicy Kujawskiej, co mogło być powodowane błędną analizą książki Wiktora Wittyga przez Mariana Gumowskiego?
  3. O jakim dokumencie mówi Wiktor Wittyg pisząc "pieczęć na dokumencie z r. 1581". Czy dokument ten mógł przetrwać Wojnę, jeżeli przechowywany był w Muzeum Czartoryskich w Krakowie w 1905r.?
  4. Czy jeżeli okazałoby sie, że wzór naszego obecnego herbu jest nim w wyniku pomyłki autora opracowania Pieczęcie i herby miejscowości województwa lubelskiego, czy rozsądnym byłoby rozważenie powrócenia do starego herbu (brama o trzech spiczastych wieżyczkach kulkami zakończonych, w bramie podkowa barkiem do góry, na którym krzyż, w podkowie strzała żeleźcem nadół (herb Dołęga))?
Comments